TÜBA Başkanı Şeker, COP31’de İklim ve Sağlık Politikalarında Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31'de iklim-sağlık politikalarında bilim akademilerinin rolünü ve somut önerilerini paylaştı.

İklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğu vurgulanan COP31 kapsamındaki bir etkinlikte, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin iklim ve sağlık politikalarındaki rolüne dikkat çekti. Antalya’da düzenlenen “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası oturumda konuşan Şeker, bağımsız bilimsel danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birliklerinin bu alanda belirleyici olduğunu söyledi.
Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirildi. Oturumun moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau üstlendi. Panelde Şeker’in yanı sıra Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso konuşmacı olarak yer aldı.
Sıcaklık, Kuraklık ve Sel Riskleri
Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklığa bağlı ölüm yaşandığı hatırlatıldı. Yaşlılar, çocuklar, açık havada çalışanlar ve kaynakları sınırlı topluluklar bu riske karşı daha savunmasız olarak tanımlandı.
Şeker, bu sorunların çözümünde “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini savundu. Bu yaklaşımın, insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini ifade etti.
Bilim ve Politika Arasındaki Köprü
Şeker, akademilerin katkısını üç başlıkta değerlendirdi. Birincisi, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesi gerektiğidir. İkincisi, önleyici sağlık hizmetleri ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesidir. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğidir. Şeker, bu bağlamda TÜBA’nın 2020 yılında yayımlanan “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”na dikkat çekti. Söz konusu sentez raporunun iklime dirençli şehirler, elektrifikasyon, döngüsel ekonomi, iklim eğitimi ve iklim finansmanı dahil altı alanda öneriler sunduğu belirtildi.
Üç Somut Öneri
Dzau’nun, akademilerin düşük ve orta gelirli ülkelerde politika üzerindeki etkisini nasıl artırabileceğine dair sorusuna yanıt veren Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını önerdi. Bu konseylerin bilimsel sekreterliğinin akademiler tarafından üstlenilebileceğini belirtti. İkinci olarak, ülkelerin kendi koşullarını yansıtan bölgesel veri ve araştırmacı kapasitesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Üçüncü olarak ise araştırmacıların uluslararası projelerde yalnızca veri toplayan değil, araştırma sorularını belirleyen eşit ortaklar olması gerektiğini ifade etti.
Başarının Ölçütü
Panelin kapanışında Şeker, artık sorunun fark edilmesi aşamasından ölçülebilir sonuçlar elde etme aşamasına geçilmesi gerektiğini söyledi. Başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini vurguladı.
Çok Okunanlar
- Ege’deki 19 yükseköğretim kurumu birlik kurdu, ilk başkan Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Kadın kooperatifleri e-ticaret sitelerinde komisyonsuz satış yapacak, bir yıl sonra oran yüzde 1’i geçmeyecek
- Bodrum’daki topraksız tarım serasında ikinci hasat: 21 kiloya yakın ürün toplandı
- Muğla Türkiye’de en çok arılı kovana sahip il: Çam balının yüzde 75’i burada üretiliyor
- Cerrahi mendilden medikal cihazlara uzanan yerli portföy 6 kıtada 100’ü aşkın ülkeye ulaşıyor
- Kırmızı bültenle aranan Emre Yalvan ve Murat Saydam Bulgaristan’dan Türkiye’ye getirildi





