TÜBA Çalıştayı Yeşil Dönüşümün Ekonomik ve Teknolojik Boyutlarını Değerlendirdi

Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”, yeşil dönüşümün ekonomik ve teknolojik yönlerini ele aldı. Çalıştayda, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi çerçevesinde karbon düzenlemeleri, enerji politikaları ve sürdürülebilirlik konuları bilimsel bir perspektifle incelendi.

Uşak Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, yeşil dönüşümün bilimsel verilerle desteklenmesi, araştırma sonuçlarının teknoloji ve ekonomik değere dönüştürülmesi ile üniversite, kamu ve sanayi iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Çalıştaya farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumları temsilcileri ve uzmanlar katıldı.

Açılış Konuşmaları ve Değerlendirmeler

Çalıştayın açılışında Uşak Valisi Serdar Kartal, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın ile Uşak Milletvekili Ali Karaoba birer konuşma yaptı. Konuşmacılar, yeşil dönüşümün ekonomik bağımsızlık, sanayi gücü ve küresel rekabet kabiliyetini etkileyen stratejik bir mesele haline geldiğini belirttiler.

Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla kapsamlı bir dönüşüm sürecini sürdürdüğünü vurguladı. Uşak’ın tekstilden deriye, seramikten gıdaya ve geri dönüşüme kadar geniş bir üretim yelpazesine sahip olduğunu ve döngüsel ekonomi alanında öncü bir konumda bulunduğunu belirtti. Vali Kartal, ilde yılda yaklaşık 1 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve Türkiye’deki rejenere iplik üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin Uşak’ta gerçekleştirildiğini ifade etti.

TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün sadece emisyon azaltımıyla sınırlı olmadığını, sanayi, ticaret, enerji, tarım, finansman ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu belirtti. Koyuncu, bu hedeflere ulaşmak için bilimsel bilgiye, teknolojik kapasiteye, nitelikli insan kaynağına ve güçlü kurumsal yapılara ihtiyaç duyulduğunu kaydetti. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirlerindeki konum nedeniyle düşük karbonlu üretimin Türkiye açısından stratejik önem taşıdığına dikkati çekti.

Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir, yeşil dönüşümün ülkemiz için önemli bir fırsat olduğunu ve bu fırsatı değerlendirebilmek için bilimsel bilgiye, nitelikli insan kaynağına, teknoloji geliştirme kapasitesine ve üniversite-sanayi iş birliğine yatırım yapılması gerektiğini söyledi. Rektör Demir, üniversiteler olarak karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütmeleri, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretmeleri ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlamaları gerektiğini belirtti.

Karbon Ekonomisi ve Küresel Rekabet

TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde giderek belirleyici hale geldiğini söyledi. Aydın, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini belirtti. Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Aydın, yerli yeşil dönüşümün finansmanına katkı sağlayabilecek bir Emisyon Ticaret Sistemi ve Yeşil Taksonomi’nin önemine işaret etti.

Aydın, döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından taşıdığı öneme değinerek, tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki sanayi birikimiyle Uşak’ın bu alanda önemli bir uygulama örneği sunduğunu belirtti. Enerji dönüşümünün yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasından ibaret olmadığını vurgulayan Aydın; enerji depolama sistemleri, akıllı şebekeler, yeşil hidrojen ve nükleer enerji gibi konuların Türkiye’nin uzun vadeli enerji arz güvenliği açısından önemine değindi.

Tartışılan Konular ve Sonuçlar

Çalıştayda, iki gün boyunca düşük karbonlu ekonomiye geçişin büyüme, istihdam ve rekabet gücü üzerindeki etkileri; döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği ve Türkiye’nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın uygulanma durumu ele alındı. SKDM’nin Türkiye’nin dış ticaretine ve özellikle enerji yoğun sektörlere etkileri ile ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri de değerlendirildi. Sürdürülebilir enerji dönüşümüne ayrılan oturumlarda enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, dağıtık enerji kaynakları ve Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi potansiyeli üzerinde duruldu. Yeşil hidrojen ekonomisi, endüstriyel karbonsuzlaşma, temiz teknoloji inovasyonu ve yapı sektörünün yeşil dönüşümü de programın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Çalıştayın son bölümünde yeşil taksonomi, sürdürülebilir yatırım, iklim finansmanı ve yapay zekânın enerji ve sürdürülebilir kalkınma boyutları tartışıldı. Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçenekleri de değerlendirildi.