Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisinde Buluştu

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Prof. Dr. Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağların Derinliği

Koyuncu konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı kalmadığını vurguladı. Ona göre bu ilişkiler, Akdeniz’in ortak tarihinde, yüzyıllar içinde gelişen ticaret ağlarında ve kültürel etkileşimlerde köklenmiştir. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci özetledi.

Koyuncu, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olarak tanımladı. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon başta olmak üzere birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti.

Bilim ve Akademik İş Birliği

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Büyükelçilerinin Raporları (1512–1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgelere dayanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını ifade etti. Tarihi ve kültürel mirasın bilimsel yöntemlerle araştırılmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının TÜBA’nın temel sorumluluklarından biri olduğunu söyledi.

Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinerek atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine yürütülen araştırmalara dikkat çekti. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu belirten Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasında iş birliğinin artırılmasının önemine vurgu yaptı. Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkilerin güçlendirilmesinde temel araçlardan biri olduğunu ifade eden Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarla mücadelede uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını söyledi.

Koyuncu ayrıca, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19–20 Mart 2027’de İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da değinerek, Türkiye ve İtalya arasındaki akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu belirtti.

Oturumlarda Ele Alınan Konular

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine bir sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında Türkiye-İtalya ticari ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.